Leven, Musea & tentoonstellingen
Leave a comment

Tentoonstellingen: De Kim Utopie & North Korean Perspectives

Als Azië-fanaat kan ik uiteraard niet in Nederland rondlopen zonder naar de tentoonstelling over Noord-Korea te zijn geweest in het Drents Museum te zijn geweest. Het is zo’n tweeëneenhalf uur van waar ik woon, maar goed – die afstanden vallen eigenlijk in het niet als je je bedenkt dat je die tijd in Beijing kwijt bent om van de ene kant van de stad naar de andere kant te komen. En na afloop kan ik zeggen: het was de moeite waard!

De Kim Utopie
Dit is zo’n indrukwekkende tentoonstelling. Het laat schilderijen zien die door Noord-Koreaanse schilders zijn gemaakt in opdracht van de staat, en dus een sterk geïdealiseerd beeld van de samenleving laten zien. De ruimte is enorm, en alle schilderijen zijn mooi geordend in thema’s zoals kinderen (de dragers van de toekomst), arbeiders (de dragers van het communisme) en de vijand (Amerikanen en Zuid-Koreanen, die allemaal honden zijn die dood moeten, zo blijkt).

Als je lang naar de schilderijen kijkt, en dan zo veel achter elkaar, krijg je haast een gelukzalig gevoel: iedereen helpt elkaar, lacht breeduit en werkt met veel plezier. Overal wapperen haren strijdbaar op toppen van heilige bergen en zijn mensen bereid alles te geven voor het vaderland en de Grote Leider. Needless to say dat de naam ‘utopie’ hier op z’n plek is, dus.

De stijl ken ik vooral van Russische en Chinese propagandakunst uit de vorige eeuw. Des te bevreemdender is het om te denken dat deze schilderijen vaak in de afgelopen 10 jaar gemaakt zijn. Fascinerend vond ik de rode bloem die te zien was op veel schilderijen; hij draagt de naam Kimjongilia. Tsja.

North Korean Perspectives
Naast de schilderijen was er ook nog een foto-exhibitie over Noord-Korea, waar ik me als fotoliefhebber ook op verheugde. Met zo’n fototentoonstelling naast de Kim Utopie krijg je al snel het idee dat het eerste de idealistische versie van het land is, en de foto’s het ‘werkelijke’ Noord-Korea laten zien.  Maar het lastige wanneer je zo’n tentoonstelling maakt lijkt me: welke foto’s laat je zien als weerspiegeling van het ware Noord-Korea?

Uiteindelijk is deze tentoonstelling een goede poging om een waarheidsgetrouw beeld te geven van Noord-Korea. Het was wel vrij weinig, één zaal met foto’s, waarvan het meerendeel is gericht op de ellendige omstandigheden en de manipulatie van de staat. Die vindt er ook absoluut plaats, begrijp me dus niet verkeerd, maar zelf vond ik vooral de foto’s mooi die een wat genuanceerder beeld boden: niet Noord-Korea als de ultieme bad guy zoals we die al kennen uit alle media, maar mensen die picknicken in het park, en gewoon hun dagelijkse leven leiden. (Dit zijn uiteraard wel bewoners van Pyongyang, die het veel beter hebben dan de mensen op het platteland). Twee series vond ik eruit springen: die van David Guttenfelder, die veel alledaagse foto’s uit Noord-Korea heeft geplaatst op zijn Instagram. Ook mooi waren de werken van Alice Wielinga, die sociaal-realistische propagandakunst had verwerkt in foto’s die ze zelf had genomen in Noord-Korea. Dit gaf een heel vreemd effect, waarin je de tegenstelling tussen propaganda en werkelijkheid in één oogopslag kunt zien. Opvallend: de strafkampen in Noord-Korea heb ik nergens in het museum genoemd zien staan, terwijl dit (in ieder geval vanuit een Westerse beleving) toch een belangrijk onderdeel is van de Noord-Koreaanse samenleving. Of niet?

De tentoonstellingen De Kim Utopie en North-Korean Perspectives zijn van 3 april t/m 30 augustus 2015 te zien in het Drents Museum in Assen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *