Taal
comments 3

Is Chinees echt zo moeilijk? … En andere vragen over de taal

Toen ik er in 2012 tijdens mijn reis in China achter kwam dat bijzonder weinig Chinezen goed Engels spreken, besloot ik om zelf Chinees te leren. Handig voor als ik ooit nog eens terug zou komen (wat ook zo was, bleek later) en misschien zou het m’n baankansen ook nog eens vergroten met een economie die zo booming is als die van China.

Inmiddels ben ik daarna nog twee keer teruggegaan naar China – in totaal 8 maanden. Een keer was voor reizen en aansluitend studeren in Beijing, en een keer voor m’n masteronderzoek (ik deed vorig jaar onderzoek naar Chinese backpackers – een van de leukste ervaringen ooit). Na al die tijd spreek ik de basis redelijk goed, in de zin dat gesprekken over alledaagse onderwerpen meestal wel gaan. Geloof het of niet, maar ik vind Chinees niet moeilijker om te leren dan Frans, Duits of wat voor taal dan ook. Hieronder vind je de 5 vragen die ik het meest te horen krijg als ik zeg dat ik Chinees aan het leren ben.

1. Is Chinees echt zo moeilijk?

Het klinkt misschien raar, maar ik denk dat Chinees niet moeilijker is dan Frans, Duits of welke taal dan ook. Het systeem is heel anders, en dat maakt het vooral in het begin even lastig: je moet wennen aan de karakters in plaats van een alfabet, en aan tonen in plaats van de klemtoon die je in veel Europese talen hebt. Als je dat eenmaal onder de knie hebt, is het een kwestie van vocabulaire opbouwen en zinsconstructies leren.

De grammatica is verrassend makkelijk – er zijn namelijk geen onlogische naamvallen zoals in het Duits (weet je nog nominativ & accusativ? Horrorflashback voor sommige mensen) of uitgangen bij werkwoorden (nous regardons, vous regardez… Je was het alweer bijna vergeten). Niets van dat alles! Een woord is een woord en blijft lekker hetzelfde in enkelvoud, meervoud, onderwerp, lijdend voorwerp en soms zelfs in de tegenwoordige en verleden tijd.

2. Hoe zit het met al die tonen?

Je hebt in het Chinees maar een beperkt aantal ‘lettergrepen’ zoals hao, wang, li, enzovoorts, maar door ze te combineren en op verschillende manieren uit te spreken kun je alle woorden maken die je nodig hebt. Bij elk karakter moet je dus ook leren op welke manier je ‘m uitspreekt. Er zijn 4 verschillende tonen:

– De hoge toon (deze blijft op één toonhoogte, en klinkt vrij hoog)
– De stijgende toon (deze gaat, terwijl je ‘m uitspreekt, van laag naar hoog)
– De dalende-stijgende toon (deze maakt een soort buiginkje naar omlaag en weer terug)
– De dalende toon (deze gaat juist omlaag en klinkt soms een beetje streng)
Dan heb je tot slot nog een ‘neutrale’ toon, die je een beetje kort en onbenadrukt uitspreekt. Hij hoort dan ook niet echt bij de vier tonen.

Als je een toon verkeerd uitspreekt, kan dat voor ongemakkelijke situaties zorgen. Zo vroeg een jongen die nog niet zolang Chinees leerde of hij op iemands moeder kon rijden, in plaats van zijn paard (moeder en paard zijn allebei ‘ma’, maar met een andere toon).

Maken de tonen Chinees per definitie een moeilijke taal? Ik denk het niet: als je een Europese taal leert moet je ook van ieder woord weten waar de klemtoon ligt. Soms zit daar geen logica in, en is het simpelweg iets dat je uit je hoofd moet leren.

3. Wat is Mandarijn, en wat is de rest?

Als we het hebben over de ‘Chinese taal’, bedoelen we vaak Mandarijn. Er is namelijk niet één Chinese taal – er zijn 14 verschillende talen (en daarbinnen weer verschillende dialecten). Mandarijn is de standaardtaal in China, die ook op scholen onderwezen wordt. Andere talen zijn bijvoorbeeld Kantonees, dat in Zuid-China wordt gesproken, en Oeigoers, in de provincie Xinjiang in West-China.

Wel zijn de karakters en schrijfwijze overal hetzelfde. Soms kunnen mensen uit verschillende delen van het land dus niet met elkaar praten, maar wel naar elkaar schrijven. Alleen op Hong Kong en Taiwan schrijft men nog de traditionele karakters, die iets ingewikkelder zijn. In de rest van China gebruikt men de vereenvoudigde karakters, die in de jaren ’50 zijn ingevoerd om analfabetisme terug te dringen. Het Chinese schrift zou toegankelijker voor iedereen zijn als de karakters makkelijker te leren waren.

4. Hoe leer je al die karakters?

Karakters (de tekens waaruit geschreven Chinees bestaat) zijn fantastisch. Karakters zijn poëtisch. Toegegeven, karakters kosten veel moeite om te leren, en als je ze een tijdje niet tegenkomt, vliegen ze je geheugen ook snel weer uit. En het zijn er oneindig veel! Maar er zit wel een systeem in. Veel simpele karakters zijn terug te leiden naar wat ze nu precies afbeelden (het karakter voor ‘deur’ is 门 en als je goed kijkt, lijkt dat best een beetje op een deur. Het karakter voor hart is 心 , en is ook de afbeelding van een hart met aorta en aderen. Ik ga hier binnenkort nog een wat uitgebreidere post over schrijven, want het is zo leuk om zulke dingen te kunnen herkennen in tekens die op het eerste gezicht abstract lijken.

De karakters die wat ingewikkelder zijn, bestaan weer uit meerdere (simpele) delen. Zo maak je het karakter voor ‘verdrietig’ door ‘herfst’ met ‘hart’ te combineren. Herfst in je hart, hoe mooi gevonden is dat?

5. Na het lezen van deze post wil ik ook Chinees leren. Waar?

Ja, ga Chinees leren! Er zijn veel manieren waarop je dat kunt doen.

In Nederland kun je bijvoorbeeld terecht bij https://www.chineseschoolnederland.nl/, die in meerdere grote steden gevestigd is. Zelf heb ik hier 3 cursussen gevolgd. De lessen zitten goed in elkaar en worden gegeven door professionele docenten.

Je kunt ook op zoek gaan naar een privédocent, waarmee je één op één kunt werken. De school hierboven geeft ook privécursussen, of je kunt op Marktplaats kijken of er iemand bij jou in de buurt zit. Er zijn daarnaast websites waar je via Skype Chinees kunt leren van mensen in China, zoals https://www.italki.com/.

Maar de beste manier om Chinees te leren is uiteraard in China! Zoek een (goed aangeschreven) taalschool in het land en combineer het met een reis. Je zult zien hoe snel je vooruit gaat als je je net geleerde woordjes meteen kunt toepassen in de praktijk.

Meer lezen? Af en toe post ik een blogje over de Chinese taal (zoals deze). Het boek hieronder vind ik ook heel leuk, het laat je van heel veel karakters zien hoe ze opgebouwd zijn, en wat ze betekenen. Eén van de meest poëtische karakters vind ik bijvoorbeeld 愁, wat herfst met een hart afbeeldt. Letterlijk genomen het effect dat de herfst op je gemoedstoestand heeft, en het betekent dan ook verdrietig of melangoliek! Zo nog heel veel meer voorbeelden in het boek.

 

3 Comments

  1. Wat een leuk, informatief artikel. Ik ken redelijk wat Chinese tekens die gebruikt worden in het Japans. Die komen soms wel maar vaak ook niet overeen ket de Chinese tekens uit China. Wat ze wel gemeen hebben is die wonderlijke poëzie en de logica van de vorm. Heerlijk om je er in te verdiepen hè.

    • Janne says

      Ja, ik vind het ook heel grappig dat ik nu soms de grote lijnen van iets in het Japans meekrijg doordat ik Chinees heb geleerd. Toch een beetje twee vliegen in een klap :p maar heerlijk om er mee bezig te zijn voor een taalfreak als ik. Spreek jij goed Japans, en hoe lang heb je daarover gedaan?

  2. Ik kan me net als jij redden in het dagelijks leven. Dat heeft me wel een paar jaar gekost in het dagelijks leven in Japan om zover te komen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *